Biologische slakkenbestrijding: werkt het echt?

★ Verlies niet langer elk jaar uw planten

Als u mijn blog ontdekt, heeft u waarschijnlijk last van slakken in uw tuin.

U zou wellicht heel geïnteresseerd zijn in de koperen slakkenbarrière die ik heb ontworpen .

Voor mij heeft het alles veranderd. Ik kan eindelijk sla, kool, aardbeien en pompoenfamilie kweken zonder de haren uit mijn hoofd te trekken.

Twijfel niet: het is een investering (koper is duur), maar u wint er waarschijnlijk een hoop tijd mee!

Klik hier om het slakkennet te ontdekken →

Er bestaat een groot aantal slakkenkorrels. Sommige staan erom bekend schadelijk te zijn voor de tuin en haar bewoners. Maar andere slakkenmiddelen zijn biologisch. Zijn ze daarom ook effectief tegen slakken? En echt zonder gevaar in de moestuin? Dat gaan we hier onderzoeken.

een slak op een grasspriet

Biologische slakkenbestrijding: waar hebben we het precies over?

Concreet zijn alle producten met de benaming “biologische slakkenbestrijding” slakkenkorrels die ijzerfosfaat bevatten (of ferrofosfaat), die de slakken doden die ze opeten.

Deze korrels zijn van oudsher ontwikkeld als alternatief voor korrels op basis van metaldehyde, dat kankerverwekkend is en rampzalige gevolgen voor het milieu heeft (decimering van egelpopulaties, gevaar voor huisdieren, vervuiling, …).

In tegenstelling tot korrels met metaldehyde zijn korrels met ijzerfosfaat toegelaten in de biologische landbouw, en in de handel verkrijgbaar voor particulieren.

In de rest van dit artikel bedoel ik met “biologische korrels” steeds “korrels die toegelaten zijn in de biologische landbouw”, en dus “korrels op basis van ijzerfosfaat”.

Deze slakkenmiddelen bestaan doorgaans voor 0,8 tot 5% uit ijzerfosfaat. Hoe hoger de concentratie, hoe sterker het effect op de slakken, maar ook hoe groter de mogelijke impact op de tuin – daar komen we nog op terug.

Op internet vond ik bijvoorbeeld 3 soorten biologische korrels uit de handel:

De eerste bestaat voor 0,8% uit ferrofosfaat.
De 2e, voor 1% uit ferrofosfaat.
De 3e onthult zijn concentratie ferrofosfaat niet.

Werken deze korrels?

Om deze vraag te beantwoorden, kunnen we ons het beste verdiepen in de klantbeoordelingen:

Op Amazon krijgt biologisch slakkenmiddel nr. 1 deze reacties: “redelijk effectief”, “zeer effectief”, “matige werking”, afhankelijk van de klant. Maar het cijfer van 4,1 op 5 is heel behoorlijk.

Biologisch slakkenmiddel nr. 2 krijgt op 4 reacties “werkt geweldig” en “doet z’n werk”, maar ook “niet effectief […] mijn sla heeft het bezuurd”. Het gemiddelde cijfer van 3,9 op 5 is toch ook heel behoorlijk.

Biologisch slakkenmiddel nr. 3 krijgt talrijke positieve beoordelingen: “effectief”, “super effectief”, “zeer effectief”… En slechts één negatieve beoordeling: “weinig effectief na enkele weken gebruik”. Het gemiddelde cijfer van 4,4 op 5 is toch heel goed.

Kortom, werkt het? Het lijkt er sterk op van wel, voor een meerderheid van de klanten. Ook al zijn deze producten blijkbaar niet onomstreden.

Moet je dus meteen weglopen om ze te kopen?

Niet per se. Of in elk geval, niet zo snel. En we gaan zien waarom.

Het eerste dat we kunnen bedenken: deze klantreacties, vaak door het platform opgevraagd 2 à 3 weken nadat de kopers het product ontvangen hebben… zijn vaak een terugkoppeling over de korte-termijnwerking van het product.

Hoe zit het na 2 of 3 seizoenen gebruik? Vermenigvuldigen de slakken zich nog steeds in groten getale? Zijn het er zelfs meer dan voorheen? Zitten deze tuiniers vast aan deze telkens terugkerende oplossing om slakken te verdelgen? Wat zijn de mogelijke langetermijngevolgen van het gebruik van deze slakkenmiddelen in de tuin?

Dat bespreken we in de volgende delen.

een slak

Een ideale oplossing om slakken duurzaam te beheersen in de moestuin?

Hervé Coves, specialist in het beheersen van slakken in de tuin, verwoordt het zo treffend: “een overpopulatie van slakken in de tuin is slechts een symptoom”. “Het symptoom van een verstoord evenwicht in dit tuinsysteem”.

In grote lijnen legt hij uit dat als onze sla, kool, aardbeien en jonge komkommerachtigen in het voorjaar gedecimeerd worden door slakken, er een probleem is – een verstoord evenwicht – in onze tuin.

Doorgaans komt dit verstoorde evenwicht voort uit twee problemen:

Een gebrek aan natuurlijke vijanden van slakken in de tuin
Een gebrek aan plantaardige biodiversiteit in de tuin

Een gebrek aan vijanden, want die zijn het die de populatie slakken en huisjesslakken duurzaam reguleren, onophoudelijk.

Het is daarom essentieel om een echte strategie voor de inrichting van de tuin op te zetten, gericht op het duurzaam aantrekken van deze vijanden (hazelwormen, loopkevers, kortschildkevers, glimwormen, egels, amfibieën, …): groenblijvende hagen, stapels hout en stenen, ongemaaid gras en allerlei andere schuilplaatsen en onderkomens… Voor meer informatie hierover kun je mijn artikel lezen over het aantrekken van natuurlijke vijanden van slakken in de tuin.

Een gebrek aan plantaardige biodiversiteit, want als je sla na de winter wordt opgepeuzeld door de slijmerds, komt dat vaak doordat er geen alternatief voedsel is. Zo is het planten van gewassen die slakken graag lusten in de tuin een uitstekende duurzame strategie. Voor meer info hierover raad ik je mijn artikel aan over planten die slakken weren.

Het aantrekken van natuurlijke vijanden is iets absoluut fundamenteels voor een duurzame regulatie van het slakkenprobleem.

Maar het aantrekken van vijanden wordt onmogelijk als we de slakken doden met slakkenmiddelen, hoe biologisch ook: de vijanden vestigen zich niet als ze hun voedsel niet vinden.

Dit punt, noodzakelijk voor een duurzame regulatie van het probleem, vereist dat we de slakken in de tuin laten leven. Wie ze elk jaar doodt, ziet ze elk jaar terugkomen, soms in groteren getale. Omdat de tuin nog verder uit balans is dan het jaar daarvoor.

Merk ook op dat slakken een essentiële schakel zijn in het evenwicht van een natuurlijk ecosysteem.

Men zegt dat zij voor de bodem zijn wat de bijen voor de bloemen zijn.

Ze intensief verdelgen is dus jammer genoeg de weg naar een tuin uit balans, ver verwijderd van een permacultuurideaal.

En dan kun je je ook nog de vraag stellen over de mogelijke impact van het herhaaldelijk gebruik van deze slakkenmiddelen met ijzerfosfaat…

slakkenkorrels vormen een gevaar voor egels

Zijn biologische slakkenbestrijdingsmiddelen zonder risico voor de tuin?

De verpakkingen van deze korrels zeggen van wel, ze zijn zonder risico.

Maar als je wat dieper graaft, kun je toch enkele twijfels krijgen. Maar ik laat het oordeel aan jou.

Kijk eens hiernaar:

biologische slakkenmiddelen in het water

Bron: https://jardinage.ooreka.fr/astuce/voir/672381/phosphate-ferrique

hygiënemaatregel biologische slakkenmiddelen

Bron: Hier

de impact van biologische slakkenkorrels

“Beperkt” betekent dat er een impact is.

Deze “beperkte” impact zou kunnen verwijzen naar een mogelijk effect van ijzerfosfaat op regenwormen, dat soms wordt genoemd. Ondanks een groot gebrek aan gegevens over dit onderwerp.

Maar hier is een studie die ik vond, over het giftige effect van korrels met ijzerfosfaat op huisdieren: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2352007820302432:

Een citaat uit het artikel: “In totaal werden 518 oproepen geregistreerd (416 bij honden en 102 bij katten), waarvan er 163 (149 bij honden en 14 bij katten) als waarschijnlijke vergiftiging werden beschouwd. De voornaamste giftige bron is het slakkenmiddel op basis van ferrofosfaat, dat 50% van de oproepen vertegenwoordigt (waarvan 28% waarschijnlijke gevallen zijn). Dit product is dus gevaarlijker dan wat vaak op de verpakking vermeld wordt (regelmatig de vermeldingen «spaart huisdieren» of «zonder gevaar voor dieren»).

Als dit het geval is voor huisdieren, is de kans groot dat ook de andere dieren en insecten in de tuin (egels?) getroffen worden.

Welke alternatieve oplossingen?

Want ja, het is mooi om te hopen op een duurzame regulatie van het probleem…

Maar vandaag worden al je groenten opgevreten!

Daarom is het realistischer om meteen doeltreffende oplossingen te hebben, in afwachting van die befaamde natuurlijke regulatie.

Elders zullen ze je aanraden om biervallen, aaltjes of diatomeeënaarde te gebruiken.

Maar zoals je begrepen hebt, zijn deze methoden vaak erg contraproductief, vanwege het jojo-effect dat ze veroorzaken door slakken te doden.

Om vooruitgang te boeken naar een volledige en duurzame regulatie van een slakkenprobleem in de tuin, moeten we ons wenden tot methoden die onze gewassen beschermen ZONDER de slakken te doden (zodat hun vijanden ze kunnen vinden en zich dus in de tuin kunnen vestigen).

Hoe doe je dat?

Met behulp van barrières die de slakken niet kunnen passeren. En waarmee je de gevoelige planten in je moestuin omringt.

Vergeet op dit punt eierschalen, as, braamtakken, fijn zand, … En andere grootmoedersremedies.

Dat werkt niet echt en/of niet duurzaam. Je zult je planten altijd in de gaten moeten houden als een havik.

Als bewijs voor mijn beweringen kun je mijn videotests van slakkenbarrières bekijken op mijn YouTube-kanaal.

In feite zijn slechts twee barrières werkelijk effectief tegen slakken:

Met water gevulde greppels, een beetje zoals slotgrachten. Ze moeten breed genoeg zijn (minstens een tiental centimeter) en diep genoeg (minstens 5 cm). Je kunt afgedankte dakgoten gebruiken die je ingraaft en die zich bij elke regenbui vanzelf vullen. Je moet de moestuin omringen met deze watergrachten. Verwijder vervolgens de slakken uit de betreffende zone, totdat er geen meer zijn.
Koper, verticaal gebruikt, met een hoogte > 7 cm: dit is een van de effectiefste slakkenbarrières. Want wanneer koper in contact komt met het slijm van een slak, wekt het een lichte elektrische stroom op die heel onaangenaam is voor de slakken.

Hier kun je mijn vergelijking van koperen slakkenbarrières uit de handel bekijken.

En je kunt ook het koperen slakkenhek ontdekken dat ik ontworpen heb, volgens deze normen.

Ook al gaat het niet om een onneembare barrière, je kunt ook kiezen voor een doeltreffende, gratis en heel eenvoudig te realiseren methode: de “cadeaubarrières”, oftewel de barrières die de slakken juist aantrekken en vasthouden, om te voorkomen dat ze je planten aanvallen: een goede oplossing is het gebruik van oppervlaktecompostering.

De informatie in dit artikel is geselecteerd en geverifieerd volgens de criteria die zijn vastgelegd in ons redactioneel handvest.

Klaar met slakken. Voorgoed. Vanaf dit seizoen.

Test bij u thuis de koperen slakkenbarrière die ik heb ontworpen: het slakkennet.

Voor mij heeft het alles veranderd. Ik kan eindelijk sla, kool, aardbeien en pompoenfamilie kweken zonder de haren uit mijn hoofd te trekken.

Twijfel niet: het is een investering (koper is duur), maar u wint er waarschijnlijk een hoop tijd mee!

Ik ben er zó zeker van dat het werkt, dat ik u een krankzinnige garantie aanbied: u test het net 30 dagen lang thuis uit. Werkt het niet zo goed als in uw stoutste dromen, dan krijgt u uw geld terug!

Kortom: het is logischer om nu niet te twijfelen, maar pas zodra u het net heeft ontvangen!

Klik hier om het slakkennet te ontdekken

Bibliografie

Deze studie toont aan dat de korrels met ijzerfosfaat geleidelijk van het strooioppervlak verdwijnen omdat ze door regenwormen worden meegevoerd.