Zo voorkom je dat slakken je planten opeten: sla, courgettes, aardbeien, tomaten en ander blad.
Slakken richten een ravage aan in je tuin.
Hoe houd je ze op een slimme manier weg van je sla, courgettes, aardbeien en tomaten? Dat gaan we hier bekijken.
We beginnen met te proberen slakken en hun werking te begrijpen, als vertrekpunt dat me noodzakelijk lijkt.
Daarna behandelen we de algemene, bewezen methodes waarmee je kunt voorkomen dat slakken alle soorten planten aanvallen: het gaat hier vooral om doeltreffende slakkenbarrières. En je zult zien dat er maar weinig zijn die echt werken, op de lange termijn!
Vervolgens gaan we in op de bijzonderheden van elk type plant: bescherming van courgettes, aardbeien, sla (kropsla), tomaten, bloemen, blad in het bijzonder, en dan de moestuin in een meer algemeen geval.
Ik kan je garanderen dat je een veel helderder beeld zult krijgen van het onderwerp. Maar vooral dat je eindelijk concrete, bewezen werkende hulpmiddelen in handen hebt om bij jou thuis toe te passen.
Dus als het menu van vandaag je aanspreekt, dan gaan we van start!
Als u mijn blog ontdekt, heeft u waarschijnlijk last van slakken in uw tuin.
U zou wellicht heel geïnteresseerd zijn in de koperen slakkenbarrière die ik heb ontworpen .
Voor mij heeft het alles veranderd. Ik kan eindelijk sla, kool, aardbeien en pompoenfamilie kweken zonder de haren uit mijn hoofd te trekken.
Twijfel niet: het is een investering (koper is duur), maar u wint er waarschijnlijk een hoop tijd mee!
Slakken begrijpen
Biologie van slakken
Levenscyclus van slakken
Slakken zijn vaak onopvallend, maar hebben een levenscyclus die bijdraagt aan hun blijvende aanwezigheid in tuinen.
De cyclus begint met het leggen van eitjes, meestal in het voorjaar of het najaar, periodes waarin er veel vocht aanwezig is.
Volwassen slakken leggen hun eitjes in kleine hoopjes, verstopt op donkere en vochtige plekken, zoals onder afgevallen bladeren of in losse grond.
Na enkele weken komen de eitjes uit en ontstaan er jonge slakken die meteen beginnen te eten.
De jonge slakken doorlopen verschillende groeistadia voordat ze hun volwassen grootte bereiken, een proces dat enkele maanden tot een jaar kan duren, afhankelijk van de soort en de omgevingsomstandigheden.
Eenmaal volwassen kunnen slakken tot wel twee jaar leven. In die periode blijven ze actief eten en zich voortplanten, wat snel tot een plaag kan leiden als ze niet onder controle worden gehouden.
Voorkeurshabitat en omstandigheden die hun verspreiding bevorderen
Slakken voelen zich bijzonder aangetrokken tot vochtige en schaduwrijke omgevingen.
Ze geven de voorkeur aan grond die rijk is aan organisch materiaal, waar ze zich kunnen verschuilen en volop voedsel vinden. Tuinen met dichte begroeiing, composthopen of niet-opgeruimd organisch afval bieden ideale leefgebieden voor deze weekdieren.
Ook de klimatologische omstandigheden spelen een cruciale rol in hun verspreiding.
Langdurige perioden van regen of hoge luchtvochtigheid bevorderen hun activiteit, terwijl perioden van droogte hun aantal kunnen verminderen.
Slakken zijn echter in staat om ongunstige omstandigheden te overleven door zich in de grond in te graven of zich onder voorwerpen te verschuilen om uitdroging te voorkomen.
Voedingsgedrag
Planten en plantendelen waar slakken de voorkeur aan geven
Slakken zijn vraatzuchtige planteneters die zich voornamelijk voeden met zacht plantenweefsel.
Ze hebben een duidelijke voorkeur voor jonge plantjes en malse bladeren, maar ze kunnen zich ook tegoed doen aan rijp fruit en wortels.
Bladgroenten zoals sla, spinazie of kool zijn bijzonder kwetsbaar, net als jonge courgettescheuten, bepaalde bloemen, aardbeien (de vruchten), enzovoort… In het algemeen loopt elke plant met zachte en/of sappige delen het risico door slakken te worden aangevreten.
Invloed van de seizoenen en de weersomstandigheden op hun activiteit
De activiteit van slakken wordt sterk beïnvloed door de seizoenen en de weersomstandigheden.
Ze zijn het meest actief tijdens de vochtige maanden van het voorjaar en het najaar, wanneer de temperaturen gematigd zijn en de grond vochtig blijft.
In de zomer, en vooral tijdens droge perioden, neemt hun activiteit vaak af, omdat ze de hitte en uitdroging proberen te vermijden. Maar zodra de omstandigheden gunstiger worden, kunnen ze hun activiteit weer hervatten.
In de winter kunnen slakken actief blijven in regio’s waar de temperaturen zacht blijven, zij het in beperkte mate.
In koudere streken vertragen ze hun stofwisseling en gaan ze in winterrust, waarbij ze zich op beschutte plekken verschuilen totdat de temperaturen weer oplopen.
Algemene methodes om te voorkomen dat slakken de planten in de tuin opeten
In dit deel behandelen we de manieren om de schade van slakken die al in je moestuin aanwezig zijn te beperken.
In het volgende deel zien we hoe je het aantal slakken in je tuin al bij de bron kunt beperken, een aanpak die meer omvattend en duurzamer is, maar ook minder onmiddellijk (er zit een zekere vertraging tussen de genomen maatregelen en de resultaten, in tegenstelling tot wat we hierna direct gaan behandelen).
De slakkenvallen
Je hebt er vast al van gehoord. Met name de biervallen.
Toch moet je deze methode verbannen, want die trekt slakken van ver in je tuin aan (aangelokt door de geur van het bier), terwijl slechts een derde van de aangetrokken slakken uiteindelijk verdrinkt in de befaamde bierval. Reken maar uit: als je perceel niet meerdere are groot is, kom je met deze methode uit op meer slakken dan voorheen.
Nee, de slakkenvallen die ik aanraad, zijn vallen die wel aantrekkelijk zijn, maar niet te veel: het gaat bijvoorbeeld om een eenvoudige plank of dakpan op de grond, waaronder je wat schillen hebt gelegd.
’s Ochtends, of ‘s nachts, kun je zo de plank optillen en de samengekomen slakken verzamelen. Meer dan een val is het eigenlijk een methode die het verzamelen van de slakken vergemakkelijkt.
Toch zul je in het volgende deel zien dat het niet per se verstandig is om slakken te verzamelen om ze de tuin “uit te zetten”, door ze bijvoorbeeld heel ver weg te brengen. Hetzelfde geldt als je besluit ze juist te doden.
De anti-slakkenplanten
Een zeer nuttige methode is gebruikmaken van het voordeel van anti-slakkenplanten. Er zijn 4 hoofdtypen: planten die slakken afstoten (die zijn zeldzaam), planten die bestand zijn tegen slakken (een vorm van preventie waarmee je de schade vooraf beperkt), planten die slakken erg lekker vinden (die je als lokplanten gebruikt, om de aandacht van slakken af te leiden van je groente- of sierplanten), en planten die de natuurlijke vijanden van slakken aantrekken.
Leer de anti-slakkenplanten te hanteren zoals d’Artagnan het zwaard hanteert, en je begint echte, grote verbeteringen bij jou thuis te zien.
De slakkenbarrières
De slakkenbarrières, oftewel alles wat de doortocht van slakken kan tegenhouden.
Deze barrières worden gebruikt om te voorkomen dat slakken je planten bereiken, en dus om te voorkomen dat ze die opeten.
Ik weet het, je denkt nu aan eierschalen, as, koffiedik…
Maar weet dat vrijwel al deze grootmoedersmethodes niet werken, in elk geval niet op de lange termijn.
Als je daaraan twijfelt, bekijk hier mijn videotests.
Slechts twee barrières blijken op den duur echt doeltreffend: water (gebruikt in de vorm van een gracht, bijvoorbeeld met ingegraven dakgoten), en koper, gebruikt in de vorm van een verticale barrière van meer dan 7 cm.
Ik heb trouwens, op basis van mijn tests, een slakkenbarrière van koper ontworpen. En die bleek zo doeltreffend dat ik haar nu te koop aanbied, hier: het koperen slakkenhek.
Bernagie is een van de weinige planten die een echt afstotend effect op slakken zou hebben.
Algemene methodes om het aantal slakken in de tuin te verminderen
De natuurlijke vijanden van slakken aantrekken
De natuurlijke vijanden van slakken vormen de basis waarop we onze hoop op een tuin zonder slakken (of met veel minder slakken) op de lange termijn kunnen bouwen.
Zodra de natuurlijke vijanden van slakken zich bij jou hebben gevestigd, werken ze 7 dagen op 7 om het aantal slakken in je tuin te verminderen.
Om meer over dit onderwerp te weten te komen, kan ik je dit artikel van harte aanbevelen: de natuurlijke vijanden van slakken kennen en verwelkomen
Slakken niet doden of verplaatsen
De essentiële voorwaarde voor dit eerste punt is dat je de slakken in je tuin niet doodt of verplaatst.
Want als de natuurlijke vijanden van slakken hun voedsel niet meer vinden, zullen ze zich nooit vestigen, en blijf je jarenlang achter het probleem aan hollen.
Dood en verplaats de slakken dus niet, als je wilt dat het probleem zich duurzaam (en slim) oplost.
Geen contraproductieve methodes gebruiken
Gebruik geen methodes die het tegenovergestelde bewerkstelligen van wat je probeert te bereiken.
Ik noem de biervallen (al genoemd), de slakkenkorrels (dodelijk + impact op de biodiversiteit), het diatomeeënaarde (idem), en het doden van slakken in het algemeen.
Vermijd deze methodes, en je slakkenprobleem lost zich des te sneller op.
De egel is een natuurlijke vijand van slakken.
Specifieke oplossingen om te voorkomen dat slakken verschillende planten opeten
Laten we nu kijken naar de bijzonderheden die er voor verschillende soorten planten kunnen zijn, om je te helpen hun bescherming te maximaliseren.
We bespreken hier alleen de beschermingsstrategieën, en niet het verminderen van het aantal slakken in de tuin.
Sla (kropsla)
Gebruik voldoende diepe watergrachten (> 5 cm, en > 10 cm breed) rondom een slabed.
Gebruik het koperen slakkenhek rond datzelfde type slabed.
Bijzonder kwetsbare kropsla kun je aanvullend individueel beschermen. Knip met het slakkenhek een stuk van een dertigtal centimeter af, en schuif het, als een sok (het hek heeft de vorm van een sok), om elke te beschermen plant.
Het verwijderen van de mulch op het teeltbed gedurende de eerste weken na het planten kan ook gunstig zijn om de aanwezigheid van slakken te verminderen (door het vocht van het bed en hun schuilplaatsen te verminderen).
Plant anti-slakkenplanten van alle 4 categorieën in de buurt van of in het kropslabed.
Courgettes (jonge)
Jonge courgettes, en komkommerachtigen in het algemeen, zijn zeer gevoelig voor slakken.
Ik gebruik persoonlijk het koperen slakkenhek als individuele bescherming, uitsluitend rond de jonge plantjes (meteen na het planten), en haal het er daarna af zodra de planten stevig genoeg zijn.
Het verwijderen van de mulch tijdens de eerste weken na het planten is ook een optie om te overwegen. Daardoor kan de grond ook sneller opwarmen, wat aan het begin van het seizoen erg interessant is.
Aardbeien (de vruchten)
Bij aardbeien is individuele bescherming te ingewikkeld om te beheren.
Gebruik watergrachten of het koperen slakkenhek rond het aardbeienbed.
Gebruik ook de anti-slakkenplanten.
Kwetsbare bloemen
Bloemen in pot kun je beschermen met zelfklevende koperstroken, die je rond de pot plakt.
Let erop dat de totale breedte van de plakstrook groter is dan 7 cm. En dat die een verticale overgang afdwingt. Plak niet horizontaal, dat zal niet werken.
Blad, in het algemeen
Een veelvoorkomend probleem zijn de grote, hangende bladeren die aan de andere kant van de aangebrachte barrière de grond raken. En die daardoor vaak worden opgegeten.
De oplossing:
Zorg ervoor dat de bladeren de grond niet raken. Bijvoorbeeld door ze met stokken te ondersteunen.
Conclusie
Het is lastig om samen te leven met die dames slakken!
Toch bestaan er oplossingen.
Je hoeft alleen maar de oplossingen te kennen die echt werken (en dat is niet simpel, ik heb er heel wat tests voor moeten doen..).
En ze met methode en zorgvuldigheid toe te passen.
Om na een paar dagen eindelijk uit te komen op beschermde planten.
En na 2 tot 5 jaar op een tuin waar de slakken niet meer in groten getale rondkruipen, bewoond door een horde geduchte slakkeneters.
Ik hoop dat dit artikel je is bevallen en je nieuwe hulpmiddelen heeft gegeven om in vrijheid en zelfstandigheid te tuinieren, terwijl je begrijpt wat je doet en waarom je het doet.
Tot snel,
Robin.
De informatie in dit artikel is geselecteerd en geverifieerd volgens de criteria die zijn vastgelegd in ons redactioneel handvest.
Klaar met slakken. Voorgoed. Vanaf dit seizoen.
Wetenschappelijke referenties
Gerelateerde artikelen
Tests en evaluatie van 30 natuurlijke “anti”-slakkenmiddelen (werken ze?)
Lezen
Slakwerende planten, of preventie met behulp van planten
Lezen
Oppervlaktecompostering: bescherm je moestuin liefdevol tegen slakken
Lezen
Slakken: nut in de tuin, signalen en holistisch beheer door het herinrichten van de omgeving
Lezen
De vijanden van slakken: welke zijn het? Hoe lok je ze naar de tuin?
Lezen
Slakkenbestrijding: de (schadelijke) methoden om te vermijden: waarom en hoe?
Lezen