Loopkevers als slakkeneters: hoe lok je ze naar je tuin?
« Het is mooi en aardig om aan een systeem voor slakkenbeheersing te werken, meneer Robin Springday, maar de natuur weet dat probleem zelf prima op te lossen! »
Precies!
En weet je hoe?
Onder meer doordat predatoren van nature worden aangetrokken zodra er een overvloed aan prooien is!
Ik heb al eerder een artikel geschreven over egels, over amfibieën, over tijgerslakken…
En de loopkevers dan?
Loopkevers zijn bodempredatoren die gespecialiseerd zijn in het verschalken van slakken en huisjesslakken (ze hebben er zelfs een bijzondere jachttechniek voor ontwikkeld).
Net als bij egels en amfibieën is je tuin zo inrichten dat je er loopkevers naartoe lokt en ze er laat settelen een groot pluspunt om de slakkenpopulaties te helpen reguleren die er in het voorjaar massaal de kop opsteken.
Wat ik je in dit artikel voorstel, is om de loopkevers en hun leefgebied te leren kennen, om vervolgens te kijken hoe je je tuin daarop kunt afstemmen. Ik stop er ook een kleine raadsel-video in, die je aan je vrienden kunt laten zien om te kijken of ze een beetje weten wat er in hun tuin leeft.
Nog één ding: wist je dat de aanwezigheid van loopkevers in de tuin de woekering van vaak overheersend gras (soms aangeduid als « onkruid ») afremt?
We gaan van start!
Als u mijn blog ontdekt, heeft u waarschijnlijk last van slakken in uw tuin.
U zou wellicht heel geïnteresseerd zijn in de koperen slakkenbarrière die ik heb ontworpen .
Voor mij heeft het alles veranderd. Ik kan eindelijk sla, kool, aardbeien en pompoenfamilie kweken zonder de haren uit mijn hoofd te trekken.
Twijfel niet: het is een investering (koper is duur), maar u wint er waarschijnlijk een hoop tijd mee!
Voordat we beginnen, als je het interesseert, hier is het artikel over alle predatoren van slakken.
I. De loopkever: kennismaking met een slakkenpredator
1. Wat weetjes over loopkevers om mee te beginnen
De loopkever is een roofinsect van de bodem, vooral ‘s nachts actief.
Hij jaagt in de lage begroeiing.
Zijn familie (de loopkevers, Carabidae) telt meer dan 40.000 verschillende soorten!
In Frankrijk zouden de gouden loopkever en de bosloopkever het meest voorkomen (volgens sommige bronnen), maar er zijn tientallen verschillende soorten: de weinig opvallende anatomische verschillen tussen de soorten maken het overigens lastig om ze stuk voor stuk te herkennen. Je vergist je makkelijk door elk exemplaar met gouden glans aan de « gouden loopkever » (carabus auratus) toe te schrijven, en elk « mat » exemplaar aan de « bosloopkever » (carabus nemoralis).
De aanwezigheid van de loopkever wordt beschouwd als een goede graadmeter voor de biodiversiteit van de omgeving waar je hem aantreft. Heb je ze in je tuin, dan is dat dus een goed teken!
Nog een weetje: loopkevers kennen twee ontwikkelingscycli:
- Je hebt de voorjaarsloopkevers: de volwassen dieren paren in het voorjaar, leggen daarna eieren en de larven komen in het voorjaar en de zomer uit, waarna ze tegen het eind van de zomer tot volwassen kevers uitgroeien.
- En je hebt de zomerloopkevers: de volwassen dieren paren in de zomer, leggen in de herfst eieren, en de larven komen uit en groeien in het voorjaar tot volwassen kevers uit.
De zomerloopkevers hebben een ontwikkelingscyclus die uitstekend samenvalt met de piekperiode van de voorjaarse slakkenpopulaties.
Goed om te weten is ook dat loopkevers gemiddeld 2 tot 3 jaar oud worden.
Een video die een beeld geeft van meerdere soorten loopkevers:
2. Wat eten loopkevers?
De grote meerderheid van de loopkevers is vleesetend. De volwassen kever is dol op slakken en huisjesslakken, maar niet alleen daarop… (bladluizen, insecteneieren, larven, wormen, springstaarten, mieren, spinnen, …). De larve voedt zich met insecteneieren, larven, wormen en kleine insecten. Het voedingspatroon kan per soort verschillen. De gouden loopkever is bijvoorbeeld de enige soort die de larven van de coloradokever aanpakt.
Voor wie eraan twijfelt dat loopkevers van slakken houden: werp een blik op de video hieronder!
Loopkevers gebruiken hun kaken om hun prooien te doden en te vermalen. Vervolgens spuiten ze er een vloeistof in die rijk is aan spijsverteringsenzymen, met als doel de prooi vóór het opeten alvast voor te verteren.
De loopkevers die het meest gespecialiseerd zijn in de jacht op buikpotigen hebben een heel bijzondere aanvalstechniek: ze leggen de slak lam door erin te bijten, waardoor hij naar verluidt geen slijm meer kan produceren om zich te verdedigen.
De heren loopkevers eten flink wat, want ze moeten elke dag hun eigen gewicht aan voedsel naar binnen werken! Niets beters dan een lekkere oranje slak om de maag goed te vullen! 😉
Sommige soorten loopkevers (Harpalus spp. bijvoorbeeld) zijn zaadeters, en ook dat heeft een heel belangrijk nut in de biologische landbouw (daarover gaat het hierna!).
3. Loopkevers als doeltreffend middel voor de biologische bestrijding van « onkruid »
Een gezamenlijke studie van het INRA en het BBSRC geeft aan dat de aanwezigheid van zaadetende loopkevers in akkers voor boeren een doeltreffend middel is om de opkomst van « onkruid » tegen te gaan.
De loopkevers van deze soort lijken namelijk een voorkeur te hebben voor de zaden van planten die boeren als « onkruid » beschouwen, planten die dus concurreren met de gewassen op de percelen.
Aangezien elke zaadetende loopkever dagelijks één tot enkele tientallen zaden eet, zou het zaadverlies door de predatie van een loopkeverpopulatie 50 % bedragen, wat enorm is.
Het slim beheren (en vooral het behouden!) van zaadetende loopkevers in de buurt van akkers blijkt een heel interessant alternatief voor herbiciden, die nog te vaak worden ingezet.
Wil je hier meer over weten, hier is een proefschriftverdediging van 2 uur waarin dit onderwerp van de regulatie van onkruidzaden door loopkevers aan bod komt (ik geef toe, ik heb het niet helemaal bekeken):
II. Hoe lok je de loopkever naar de tuin om de slakken te reguleren?
1. Waar leven loopkevers?
Loopkevers leven vooral onder boomschors, houtresten, stenen, dode bladeren, in hagen of in takkenbossen.
In de winter overwinteren ze lekker warm in een boomstronk of een talud.
Loopkevers hebben een « basiskamp », van waaruit ze zich soms tientallen meters verwijderen (tot wel 70 m voor de gouden loopkever bijvoorbeeld) om te jagen.
De stroken met lage begroeiing vormen, zoals al aan het begin van het artikel genoemd, hun belangrijkste jachtterrein (ze pakken vooral bodeminsecten aan). Daarom (en misschien om andere redenen, maar dat is onduidelijk) lijken stroken met rode klaver gunstig voor hun aanwezigheid.
De stroken met phacelia lijken ze om nogal onduidelijke redenen eveneens aan te trekken.
2. De tuin inrichten om loopkevers te lokken
Wil je loopkevers naar je tuin lokken (om bijvoorbeeld de slakken te helpen reguleren), dan kun je het beste geen « te nette » tuin hebben (net als wanneer je de meeste insecten en dieren wilt aantrekken). Stapels hout of takken, dode bladeren, oude boomstronken of stenige hoekjes maken ze dolgelukkig. Een haag met aan de voet een tapijt van dode bladeren is een heel goed begin, dat overigens bij de meeste nuttige insecten en dieren in de smaak valt. Ook insectenhotels met ruime holtes in direct contact met de bodem kunnen goede schuilplaatsen vormen.
Houd een lage begroeiing die zelden wordt gemaaid in stand, en de loopkevers worden verliefd op jou en je tuin.
Plant stroken rode klaver en phacelia, en ze maken een religie van je.
Vergeet niet dat de slakken in je tuin laten leven ook essentieel is voor hun aanwezigheid: predatoren worden aangetrokken door prooien, en een continu voedselaanbod maakt een plek aantrekkelijk om zich te vestigen (een « basiskamp »).
3. Wat je moet vermijden als je loopkevers naar de tuin wilt lokken
Let op, je tuin inrichten is top!
Maar je moet er ook voor waken dat je ze op andere manieren geen schade berokkent.
Iets heel belangrijks is om de grond niet om te ploegen met moderne en destructieve machines, want ook de loopkever zit er vaak in.
Het tweede belangrijke punt is om het gebruik van bierfuiken in de ban te doen. Naast het feit dat ze contraproductief zijn voor het duurzaam oplossen van een slakkenpopulatie, trekt de geur van (verdronken) slakken de loopkevers aan, en het komt vaak voor dat loopkevers in het bakje bier vallen en daarin verdrinken.
Deze voorzorgsmaatregelen plus de hierboven genoemde inrichtingen, en je tuin wordt een waar Eden voor de loopkevers :p
III. Behalve het aantrekken van natuurlijke predatoren, welke andere oplossingen zijn er voor het slim reguleren van slakken in permacultuur?
De predatoren van slakken aantrekken, zoals in deze titel staat, is een van de eerste stappen naar deze natuurlijke regulatie van het probleem. Het belangrijkste is om de slakken in de tuin te laten leven, zodat je deze predatoren op natuurlijke wijze aantrekt.
Let er ook op dat je natuurlijke predatoren (egels, amfibieën, loopkevers) niet verwart met geadopteerde predatoren (Indische lopeenden tegen slakken, aaltjes) (klik op de predator om naar het betreffende artikel te gaan), die zelf niet van nature (in deze verhoudingen) deel uitmaken van het ecosysteem, en waarvan de aanwezigheid het vestigen van de natuurlijke predatoren verhindert (zeer ongunstige concurrentie om voedsel, want deze predatoren zijn ware uitroeiwapens tegen slakken, maar ook (in het geval van de Indische loopeend) tegen andere insecten).
Het tweede punt is de keuze van geschikte planten bij het inrichten van de tuin: ik heb hierover een reeks artikelen geschreven, die je makkelijk terugvindt door op mijn site rond te neuzen.
Het derde punt bestaat erin om de tuin de tijd te geven om te « rijpen », in het algemeen (voor « jonge » tuinen), en de bodemschimmels zich te laten ontwikkelen.
En als je niet kunt wachten, is het gebruik van doeltreffende slakkenbarrières een heel goed middel om je oogst te redden in afwachting van de natuurlijke regulatie van het probleem.
Klaar met slakken. Voorgoed. Vanaf dit seizoen.
Wil je je e-mailadres liever niet achterlaten omdat je bang bent dat ik je ga lastigvallen, dan kun je deze info ook zelf bij elkaar sprokkelen door wat rond te spitten in de rubriek « slakken » van mijn site 😉 (je vindt er werkelijk alles)
Conclusie:
Hier is een korte video die snel samenvat wat we zojuist hebben bekeken!
Het is een raadsel-video. Voor jou, die het artikel hebt gelezen, is natuurlijk al duidelijk waar het over gaat. Maar je kunt hem aan je vrienden laten zien om te kijken of ze een beetje weten wat er in hun tuin leeft! En om eventuele suffe ditjes te ontmaskeren! :p
De algemene biodiversiteit van je tuin vergroten helpt heel vaak om talloze problemen met kleine « plaagdieren » te voorkomen.
Voor slakken geldt dat ook, en het aantrekken van hun natuurlijke predatoren is een heel goed middel om tot een duurzame regulatie van een slakkenprobleem te komen.
De loopkever is een vermaarde slakkenpredator, en zijn aanwezigheid in een permacultuurtuin is echt een buitenkans.
In dit artikel hebben we bekeken welke kleine ingrepen in de tuin mogelijk zijn om hem aan te trekken en aan te zetten zich er te vestigen.
In de hoop dat dit je helpt om geleidelijk de bestaande onderlinge afhankelijkheden binnen onze kleine tuinsystemen te begrijpen, en waarom niet ook om een stap te zetten naar het duurzaam oplossen van je problemen met slakken!
De informatie in dit artikel is geselecteerd en geverifieerd volgens de criteria die zijn vastgelegd in ons redactioneel handvest.
Wetenschappelijke bibliografie
Gerelateerde artikelen
De vijanden van slakken: welke zijn het? Hoe lok je ze naar de tuin?
Lezen
De Indische loopeend tegen slakken en huisjesslakken: goed of slecht idee?
Lezen
De tijgerslak (giftig?): herkenning, voeding, voortplanting
Lezen
Aaltjes als roofvijanden van slakken: een wondermiddel?
Lezen
De egel, een natuurlijke vijand van slakken in de tuin: moet je hem voeren? Hoe lok je hem naar de tuin?
Lezen
Amfibieën naar de tuin lokken, deze natuurlijke vijanden van slakken
Lezen